Romantyzm

"Konrad Wallenrod" A. Mickiewicza utworem o etyce spiskowej politycznych buntowników

Kilkuletni pobyt Mickiewicza w Rosji skłonił go do refleksji na temat siły wroga i sposobu walki z nim. Klęska powstania dekabrystów spowodowała, iż Mickiewicz uświadomił sobie ogromna potęgę Rosji carskiej, zdawał sobie sprawę, że ideologia rewolucjonistów była błędna. Chcieli oni bowiem złamać potęgę Rosji w walce samotnej, oderwanej od mas ludowych ("rewolucjonizm szlachecki"). W Polsce w tym czasie organizacje spiskowe przygotowywały powstanie skierowane przeciwko Rosji. Mickiewicz wiedział, iż spiskowcy polscy wyznawali tę samą błędną ideologię, "rewolucjonizmu szlacheckiego", skazani są więc na klęskę. W atmosferze tajonej nienawiści do wroga Mickiewicz podjął nurtujący go pomysł stworzenia bohatera, który podobnie jak rewolucjoniści rosyjscy i polscy w równie ciężkich warunkach chce ratować ojczyznę, napisał "Konrada Wallenroda", podpowiedział sposób walki z potężnym wrogiem. Wiele wspólnego ma bohater tytułowy z bohaterem lirycznym "Sonetów krymskich" - Pielgrzymem. "Obaj są ludźmi o świadomości nieszczęśliwej, zatrutym sercu, utraconym spokoju i obaj szukają ocalenia. Łatwo rozpoznać, że niezależnie od różnic literackiego wykroju przynależą oni do licznej w romantyzmie rodziny bohaterów bajronicznych" (A. Witkowska "Alina").